Ngoài mặt hàng sắt thép không bị giảm giá do các nước ASEAN vẫn phải nhập phôi thép về sản xuất như Việt Nam, giá những mặt hàng VLXD khác như xi măng, gạch men, tôn ngói và sứ vệ sinh đều đồng loạt giảm vì những lý do khác nhau.

Tại các chợ VLXD ở Tp. Hồ Chí Minh, xi măng ngoại nhập và sản xuất trong nước đều giảm giá bán từ 2.000-4.000/bao. Các chuyên gia trong ngành dự báo giá xi măng thời gian tới sẽ còn giảm mạnh vì giá hiện hành tại thị trường nội địa vẫn còn quá cao so với thị trường các nước ASEAN.

Xi măng trong nước cũng phải đối mặt với một thách thức nữa là các nhà máy sản xuất xi măng của Thái Lan, Inđônêxia hiện đang dư thừa năng lực sản xuất. Họ sẽ tận dụng tối đa mức thuế ưu đãi 20% (trước là 50%) để xuất hàng vào Việt Nam nhiều hơn nữa trong thời gian tới.

Theo Tổng Công ty Xi măng Việt Nam, giá xi măng trong nước cao do suất đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam khá cao với 150-200 USD/tấn, trong khi con số này ở các nước ASEAN chỉ là 100-125 USD/tấn. Bên cạnh đó, nhiều nhà máy sản xuất xi măng của Việt Nam còn lạc hậu với 40% thiết bị và công nghệ sản xuất tồn tại từ những năm 1980 trở về trước, vị trí quy hoạch của các nhà máy đều ở sâu trong nội địa, không có cảng nước sâu khiến chi phí vận tải lớn, làm tăng giá thành sản phẩm.

Để cạnh tranh với xi măng nhập khẩu từ Trung Quốc và các nước ASEAN, Tổng Công ty Xi măng phải có biện pháp hạ giá thành sản phẩm và vẫn giữ vững chất lượng. Trước mắt Tổng công ty sẽ tăng tỷ lệ phụ gia từ 2%-3% để giảm giá từ 4.000-8.000 đồng/tấn.

Tuy nhiên, theo nhận định của một số chuyên gia, xi măng trong nước hiện cũng có những thuận lợi khi thương hiệu đã quen thuộc với người tiêu dùng trong nước, chất lượng cũng đã được kiểm nghiệm, trong khi các thương hiệu xi măng nước ngoài cần có một thời gian nữa mới khẳng định được vị trí tại thị trường Việt Nam.

Cũng chịu chung áp lực về giá, các mặt hàng gạch men, tấm ốp trần, sứ vệ sinh và kính xây dựng hiện được bán thấp hơn 12%-14% so với thời điểm trước 1/7.

Trên thực tế, những mặt hàng này được sản xuất tại Thái Lan lâu nay dù chịu thuế nhập khẩu cao (40%-50%) nhưng vẫn được nhiều người tiêu dùng ưa chuộng nhờ mẫu mã đẹp, giá cả phù hợp. Nay thuế nhập khẩu giảm xuống 20%, những mặt hàng này càng có ưu thế cạnh tranh hơn với hàng trong nước.

Hơn nữa, các nhà máy sản xuất VLXD tại các nước Thái Lan, Inđônêxia đều được xây dựng và phát triển mạnh từ những năm 1970, giá thành sản phẩm hiện không phải chịu chi phí khấu hao, công suất sản xuất đang dư thừa lớn nên chắc chắn tới đây lượng sản phẩm sẽ tràn vào Việt Nam ngày càng nhiều với giá thành cũng ngày càng rẻ hơn.

Các chuyên gia phân tích ngoài áp lực AFTA, thị trường VLXD trong nước còn chịu sức ép từ Trung Quốc đối với các mặt hàng gạch men bình dân giá rẻ. Ngoài ra, với gạch men cao cấp nhập từ châu Âu như ý, Đức và Pháp, Bộ Tài chính mới đây đã ra quyết định bãi bỏ áp dụng tính giá thuế nhập khẩu tối thiểu. Do vậy, lượng hàng nhập khẩu từ châu Âu hiện cũng đang gia tăng trên thị trường với giá rẻ hơn.